Raspberry Pi 5 LED Yakma

Raspberry Pi 5 tanıtım rehberimizin ve Windows kurulum adımlarının ardından, artık bu canavarın fiziksel dünyayla iletişim kurmasını sağlayan en heyecan verici kısma geldik: GPIO (General Purpose Input/Output) Pinleri. Elektronik projelerin alfabesi olan ve donanım kontrolünün temelini oluşturan klasik LED Yakma (Blink) uygulamasını bu kez Raspberry Pi 5 üzerinde gerçekleştireceğiz.

Raspberry Pi 5, mimari olarak önceki nesillerden farklıdır. Giriş-çıkış (I/O) işlemlerini yönetmek için vakfın kendi tasarımı olan yeni RP1 güney köprüsü (southbridge) çipini kullanır. Bu mimari değişiklik nedeniyle eski Python kütüphaneleri (örn: RPi.GPIO) Pi 5 üzerinde doğrudan çalışmaz. Pi 5 projelerimizde artık resmi olarak desteklenen ve çok daha modern olan gpiozero kütüphanesini kullanacağız.

Gelin, yenidir.com takipçileri için Raspberry Pi 5 ile LED yakıp söndürme projesini bağlantı şemasından Python kodlarına kadar adım adım inceleyelim.

Gerekli Malzemeler

Bu temel uygulama için masamızda bulunması gereken malzemeler şunlardır:

• Raspberry Pi 5 (Üzerinde Raspberry Pi OS yüklü ve çalışır durumda)
• 1 adet herhangi bir renkte LED
• 1 adet 220 Ohm veya 330 Ohm direnç (LED'imizi aşırı akımdan korumak için)
• Breadboard (Devre Tahtası)
• 2 adet Dişi-Erkek (Female-Male) Jumper Kablo

Raspberry Pi 5 LED Bağlantı Şeması

Raspberry Pi 5 üzerinde 40 pinlik bir GPIO alanı bulunur. Bağlantıyı yaparken Pi 5'in açık veya kapalı olması fark etmez ancak kısa devre riskine karşı dikkatli olmalısınız. Devremizi şu adımlarla kuruyoruz:

• LED'imizin uzun bacağı Anot (+ uç), kısa bacağı ise Katot (- uç) ucudur. LED'i breadboard üzerine yerleştirin.
• LED'in kısa bacağının (Katot) sırasına koruma direncimizi (220Ω) bağlıyoruz. Direncin boşta kalan diğer ucundan bir jumper kablo alarak Raspberry Pi 5 üzerindeki herhangi bir GND (Şase/Toprak) pinine bağlıyoruz (Örneğin 6. pin).
• LED'in uzun bacağından (Anot) bir jumper kablo çıkartıp Raspberry Pi 5'in GPIO 17 (Fiziksel olarak 11. pin) pinine bağlıyoruz.

Python Kodunun Hazırlanması ve Çalıştırılması

Raspberry Pi 5 masaüstünüzde yer alan hazır kod editörünü (örneğin Thonny Python IDE) açın. Eğer terminal üzerinden ilerliyorsanız yeni bir Python dosyası oluşturun (nano led_yakma.py).

Aşağıdaki güncel ve Pi 5 uyumlu Python kodlarını editörünüze yapıştırın:

from gpiozero import LED # gpiozero kütüphanesinden LED fonksiyonunu çağırıyoruz
from time import sleep   # Zaman gecikmesi için sleep fonksiyonunu ekliyoruz

# LED'imizin bağlı olduğu GPIO pin numarasını tanımlıyoruz.
# Dikkat: Fiziksel pin numarası (11) değil, GPIO numarası (17) yazılmalıdır.
led = LED(17)

print("Raspberry Pi 5 LED Yakma Projesi Başladı! Durdurmak için Ctrl+C tuşlarına basın.")

try:
    while True:
        led.on()       # LED'i yak (GPIO 17 pinine 3.3V enerji ver)
        print("LED Açık")
        sleep(1)       # 1 saniye bekle
        
        led.off()      # LED'i söndür (GPIO 17 pinindeki enerjiyi kes)
        print("LED Kapalı")
        sleep(1)       # 1 saniye bekle

except KeyboardInterrupt:
    # Kullanıcı Ctrl+C tuşlarına bastığında kodun güvenli bir şekilde kapanmasını sağlar
    led.off()
    print("\nProje sonlandırıldı. LED güvenle kapatıldı.")
Kopyala

Kodu Çalıştırma ve Sonuç

Thonny IDE kullanıyorsanız üst paneldeki yeşil **"Run (Çalıştır)"** butonuna basmanız yeterlidir. Eğer terminal kullanıyorsanız şu komutla kodu tetikleyebilirsiniz:

python led_yakma.pyKopyala

Kodu çalıştırdığınız anda breadboard üzerindeki LED'inizin 1 saniye aralıklarla düzenli olarak yanıp söndüğünü, terminal ekranında da "LED Açık" ve "LED Kapalı" yazılarının aktığını göreceksiniz. Tebrikler! Raspberry Pi 5'in yeni RP1 mimarisiyle ilk fiziksel donanım kontrolünüzü başarıyla gerçekleştirdiniz.

Özet ve Geliştirme Fikirleri

Raspberry Pi 5 ile LED yakıp söndürmek çok basit görünse de, arka planda işletim sisteminin bir donanım pinine nasıl hükmettiğini anlamak açısından çok önemlidir. Bu projenin mantığını kavradıktan sonra kod bloğuna bir Button sınıfı ekleyerek fiziksel bir butona basıldığında yanan LED projeleri yapabilir veya daha önce öğrendiğimiz Röle modülünü GPIO pinine bağlayarak Python kodlarıyla yüksek güçlü cihazları kontrol etmeye başlayabilirsiniz.

yenidir.com hobi elektroniği serimizde Raspberry Pi 5 dünyasına harika bir giriş yaptık. Bir sonraki yazımızda, GPIO pinlerine bağlayacağımız bir **Mesafe Sensörü (HC-SR04)** ile Python üzerinden ölçüm yapmayı ve park sensörü projesi geliştirmeyi inceleyelim mi? Proje sırasında takıldığınız noktaları veya aldığınız hataları yorumlar kısmında benimle paylaşabilirsiniz!