Temel elektronik serimizde buraya kadar direnç, kondansatör, diyot ve transistör gibi tek başına çalışan "diskret" (ayrık) bileşenlerin mantığını harika bir şekilde kavradık. Şimdi ise elektroniğin kara kutularına, yani tüm bu bileşenlerin mikro boyutlarda bir araya gelerek tek bir gövdede buluştuğu teknoloji harikalarına geldik: Entegre Devreler (IC - Integrated Circuit).
Halk arasında sadece "çip" veya "entegre" olarak bilinen bu çok bacaklı siyah bileşenler olmasaydı, ne ceplerimize sığan akıllı telefonlarımız olurdu ne de masamızda duran bilgisayarlar. Binlerce, hatta bazen milyarlarca transistörün ve direncin tek bir tırnak ucu kadar silikon içine sığdırıldığı bu dünyayı keşfetmeye hazır mısınız?
Gelin, yenidir.com takipçileri için entegre devrelerin ne olduğunu, nasıl çalıştıklarını ve atölyelerimizde en çok hangi modelleri kullanacağımızı pratik bir şekilde inceleyelim.
Teknik tanımıyla entegre devre; yarı iletken bir malzeme (genellikle silikon) üzerine kristalize edilerek yerleştirilmiş transistör, direnç, kondansatör ve diyot gibi binlerce elektronik bileşenin oluşturduğu **komple bir devrenin, tek bir paket içine sığdırılmış halidir**.
Mantığı kafamızda canlandırmak için harika bir benzetme yapalım: Elektronik bileşenleri birer lego parçası olarak düşünün. Kendi başlarına sadece birer blokturlar. Eğer kendi başınıza bir ev (devre) yapmak isterseniz tüm legoları tek tek birleştirmeniz (breadboard üzerine kurmanız) gerekir ve bu çok yer kaplar. Entegre devre ise, fabrikanın o binlerce legoyu sizin yerinize mikro boyutlarda birleştirip, size minyatür ve hazır bir hazır ev (komple çalışan bir sistem) olarak sunmasıdır. Size sadece evin kapılarını ve pencerelerini (entegrenin bacaklarını) dış dünyaya bağlamak kalır.
Entegreler icat edilmeden önce, bilgisayarlar devasa odaları kaplıyordu çünkü her bir transistör ve direnç parmak büyüklüğündeydi. Entegre teknolojisi elektroniğe şu devrimleri getirdi:
Bir entegreyi devreye ters takarsanız anında yanabilir veya çalışmaz. Bu yüzden entegrelerin bacak numaralarını doğru okumak hayati önem taşır. Hangi kılıfta olursa olsun altın kural şudur:
Entegrenin üst yüzeyine baktığınızda, bir kenarında **yarım ay şeklinde bir çentik (oyuk)** veya birinci bacağın hemen yanında **küçük bir nokta (benek)** görürsünüz.
Elektronik projeleri yaparken piyasada binlerce farklı çip göreceksiniz. Ama yeni başlayan bir elektronikçinin kutusunda mutlaka bulunması gereken efsanevi entegreler şunlardır:
Elektronik dünyasının en ünlü ve en çok üretilen çipidir. Sadece 8 bacağı vardır ve kare dalga sinyali üretir. Zaman ayarlı devrelerde, LED flaşörlerde, siren devrelerinde ve hobi projelerinde zamanı yönetmek için harika bir klasiktir.
Sensörlerden gelen zayıf analog sinyalleri (örneğin sıcaklık, ses veya ışık verilerini) yükseltmek veya iki farklı voltajı birbiriyle kıyaslamak (karşılaştırıcı mod) için kullanılan analog elektroniğin vazgeçilmez çipleridir.
Arduino gibi mikrodenetleyicilerin akım çıkışı DC motorları döndürmeye yetmez. Bu entegreler içlerindeki transistör köprüleri (H-Köprüsü) sayesinde, mikrodenetleyiciden gelen komutla yüksek akımlı DC veya step motorları ileri-geri sürmemizi sağlar.
Arduino projesi yaparken dijital pinleriniz yetmediğinde imdada yetişen dijital bir entegredir. Sadece 3 pin kullanarak size ekstra 8 adet (veya entegreleri birbirine bağlayarak onlarca) dijital çıkış pini kazandırır.
Entegre devreler, elektroniği karmaşık kablo yığınlarından kurtarıp modern, şık ve akıllı sistemlere dönüştüren sihirli kutulardır. Bugün kullandığımız Arduino kartlarının kalbindeki ATmega328P işlemcisi de aslında milyonlarca transistörü içinde barındıran gelişmiş bir entegre devredir (Mikrodenetleyicidir).
yenidir.com takipçileri için hazırladığımız bu rehberle birlikte komponentlerin teorik dünyasını harika bir şekilde tamamladık. Bir sonraki yazımızda, tüm bu öğrendiğimiz elemanları (Direnç, Kondansatör, Diyot, Transistör, Bobin, Röle ve Entegreler) bir araya getirerek atölyenizde yapabileceğiniz **İlk Gerçek Proje Uygulaması** ve şema okuma tekniklerine geçelim mi? Fikirlerinizi ve projelerinizde en çok kullandığınız entegreleri yorumlarda paylaşmayı unutmayın!
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
